Voor iedereen in de zorg die zich bezighoudt met organisatieontwikkeling, regionale samenwerking of toekomstbestendige zorg, is het rapport van PwC Strategy, geschreven in opdracht van Stichting Rivas Zorggroep, Maasziekenhuis Pantein B.V., Stichting CuraMare, Stichting ZorgSaam en Zorggroep Zeeuws-Vlaanderen, zeker de moeite waard om te lezen. Het rapport ‘Een werkagenda voor integrale zorg’ brengt in beeld wat integrale zorg in potentie kan opleveren, waar in de praktijk al stappen zijn gezet, én welke structurele obstakels verdere opschaling momenteel in de weg staan.
Waarom dit relevant is voor zorgstrategen, beleidsadviseurs en bestuurders
De maatschappelijke context is duidelijk: zorgvragen worden complexer, de zorgvraag groeit sneller dan het beschikbare personeel, en patiënten hebben vaker te maken met meerdere aanbieders. Binnen die context zoekt vrijwel elke regio naar vormen van samenwerking die zorg rondom de patiënt of cliënt beter organiseren. Integrale zorg is daarbij vaak het gewenste eindbeeld, maar niet altijd eenvoudig te realiseren.
Integrale zorg heeft reële impact op zorggebruik én personeelsinzet
Wanneer zorg rondom de patiënt beter wordt afgestemd, over sectoren heen, neemt het aantal onnodige handelingen af. Minder overdrachten, minder overbehandeling, minder administratie. Dat leidt niet alleen tot betere zorg, maar ook tot een meetbare daling in zorggebruik. Uit het rapport blijk dat:
- Integrale zorg kan leiden tot 7–9% minder zorgvraag.
- In een voorzichtiger scenario is dat 4–8%, wat nog altijd zou betekenen dat in 2032 zo’n 65.000 tot 130.000 zorgmedewerkers minder nodig zijn dan nu wordt verwacht.
- Dat is niet alleen relevant voor de arbeidsmarkt, maar ook voor de houdbaarheid van de zorguitgaven.
Het knelpunt ligt niet in de wil, maar in het systeem
Initiatieven leiden aantoonbaar tot kortere ligduren, lagere heropnames en minder wachttijd in de langdurige zorg. Toch blijven ze vaak beperkt tot pilots of lokale experimenten. Structurele opschaling blijft uit.
Hoewel veel zorgprofessionals en organisaties wíllen samenwerken, liggen er ook barrières. Denk aan onvoldoende financiering, onvoldoende gestandaardiseerde datadeling en medewerkers die niet zomaar domeinoversteigend mogen worden ingezet.
Vijf randvoorwaarden voor duurzame doorontwikkeling
Om integrale zorg niet alleen lokaal mogelijk te maken, maar ook landelijk op te schalen, is systeemaanpassing nodig. Dat vraagt inzet van meerdere partijen. De belangrijkste voorwaarden:
- Structurele, integrale bekostiging die samenwerking beloont
- Toegankelijke en gedeelde data, binnen duidelijke kaders
- Flexibel inzetbaar personeel, over sectorgrenzen heen
- Eenduidige toezichtstructuur, met realistische verantwoording
- Eigenaarschap voor professionals, zodat zij kunnen doen wat nodig is
Meer weten? Lees hier het hele rapport: https://www.rivas.nl/media/zkrgvruf/een-werkagenda-voor-integrale-zorg.pdf
